Europees compromis: Cañete onder curatele, Frans Timmermans ‘supercommissaris’ bevoegd voor duurzaamheid

Ontgoochelend antwoord van Juncker aan bezorgde Europese parlementsleden

De hearings van de kandidaat-commissarissen van de Commissie Juncker werden gisterenavond afgerond. Het 27-koppige team van de Luxemburgse commissievoorzitter elect is echter niet zonder kleerscheuren door de ondervragingen geraakt, wat zal leiden tot enkele herschikkingen. “In het compromis dat werd bereikt tussen de meerderheidsfracties zijn we er in geslaagd om de Spaanse kandidaat-commissaris Cañete onder curatele te plaatsen,” zegt vice-voorzitter van de sociaal-democraten in het Europees parlement Kathleen Van Brempt. “Hij valt nu onder de voogdij van de eerste vice-voorzitter van de Commissie, de Nederlandse sociaal-democraat Frans Timmermans, die het duurzaamheidsbeleid van de Commissie zal gaan coördineren. Timmermans krijgt ook de bijzondere opdracht te waken over mogelijke belangenconflicten.”

De partijen van de meerderheid hebben de afgelopen dagen overleg gepleegd met Jean-Claude Juncker over een herschikking van de commissie en van de portefeuilles van de commissarissen.” zegt Van Brempt. Vandaag was er de hele dag onzekerheid over het lot van de Sloveense liberale oud-premier Alenka Bratusek, voorgedragen als vice-voorzitter bevoegd voor de energieunie. Zij had zichzelf immers aangeduid als kandidaat-commissaris nadat ze de verkiezingen in haar land had verloren en maakte bovendien tijdens de ondervragingen een uiterst zwakke indruk. “Aanvankelijk waren er berichten als zou Bratucek zich teruggetrokken hebben, wat dan later weer ontkend werd,” zegt Van Brempt. Het lot van de Sloveense kandidaat-commissaris ligt nu in handen van de bevoegde parlementaire commissies die vanavond over haar zullen stemmen.

Een van de grootste problemen voor de sociaal-democraten was de kandidatuur van de Spaanse oud-minister Miguel Arias Cañete. De aan de EVP verbonden kandidaat-commissaris lag bijzonder moeilijk omwille van zijn banden met de olie-industrie. Cañete kreeg van Juncker de portefeuille energie én klimaatactie toegewezen, “wat bijzonder problematisch is, als je uit de olie-industrie komt,” zegt Van Brempt.

Nadat een juridisch commissie geen graten zag in de recente wijzigingen die Cañete had aangebracht in zijn declaraties, voelde de EVP in het Europees parlement zich gesterkt, om voluit te gaan voor de kandidatuur van Cañete. “In het compromis dat de fractieleiders van de drie meerderheidspartijen hebben uitgewerkt, zijn wij er in geslaagd om Cañete onder curatele te plaatsen,” zegt Van Brempt. “Voor ons was het duidelijk dat Cañete in een politiek compromis enkel aanvaardbaar kon zijn, als hij een krachtige vice-voorzitter boven zich zou krijgen,” zegt Van Brempt. “Niet alleen hebben we dat bewerkstelligd, die ‘waakhond’ wordt de Nederlandse sociaal-democraat Frans Timmermans, die gisteren nog het parlement verblufte tijdens zijn hearing. Timmermans wordt dus niet enkel eerste vice-voorzitter van de commissie, hij wordt een soort supercommissaris, die ook bevoegd wordt voor alles wat met duurzaamheid te maken heeft. Dat heeft betrekking op zowel milieu, klimaatactie als energie. Daarmee zijn we zeker dat de Commissie ambitieuze doelstellingen kan vastleggen in de strijd tegen de klimaatverandering. Bovendien krijgt Timmermans nog eens de bijzondere opdracht te waken over eventuele belangenconflicten binnen de commissie, wat betekent dat hij de facto mogelijke belangenconflicten bij Cañete in de gaten kan houden. Cañete zal zich ook moeten onthouden van beleidsbeslissingen die rechtsreeks verband houden met zijn voormalige belangen in de olie-sector.”

Dat Frans Timmermans nu als eerste vice-voorzitter ook het hele duurzaamheidsbeleid van de Commissie kan coördineren, beschouwt Van Brempt als een overwinning voor de sociaal-democraten. “Wij hadden er eerder al op gewezen dat een topprioriteit zoals klimaatactie niet onder een vice-voorzitter valt. Volgens Juncker was dat niet nodig, omdat alle commissarissen zich met duurzaamheid moeten bezig houden, maar dat vonden wij een zwak argument. Door Timmermans een coördinerende rol te laten spelen, wordt het nu duidelijker dat klimaatbeleid een echte Europese topprioriteit is.”

Hoe het verder loopt met enkele andere commissarissen die onder vuur kwamen te liggen is op dit moment nog niet helemaal duidelijk. De conservatieve Brit Johnatan Hill ondervond geen moeilijkheden meer nadat hij in een brief verduidelijkingen had gegeven over zijn toekomstige portefeuille waarin financiële diensten en dus ook het bankentoezicht zitten. De Hongaarse minister van justitie Tibor Navracsics, die aangewezen werd voor de portefeuille onderwijs, cultuur en burgerschap werd dan weer op de korrel genomen omwille van de rol die hij speelde in de nieuwe Hongaarse wetgeving - ondermeer met betrekking tot de pers en tot burgerrechten - die kritiek kreeg omwille van haar anti-democratisch karakter. Navracsics portefeuille zal wellicht door Juncker herschikt worden, maar details zijn daarover nog niet bekend. In het globale pakket wordt nu ook steun uitgesproken voor de Franse minister van financiën, Pierre Moscovici.

Tot slot werd ook een ander heikel punt tijdens de onderhandelingen opgelost. Juncker had namelijk de bevoegdheid over medicijnen en het Europees Medicijnen Agentschap verschoven van het directoraat ‘volksgezondheid’ naar het directoraat ‘interne markt en industrie’. Dat de farmaceutische industrie louter als een industriële sector zou worden beschouwd, waarbij marktwerking en competitiviteit nog de enige factoren van belang zouden zijn, was bij heel wat parlementsleden in het verkeerde keelgat geschoten. “We zijn er nu in geslaagd die bevoegdheid terug te brengen bij volksgezondheid,” zegt Van Brempt.

Voor de Commissie Juncker lijkt het einde van de tunnel in zicht te komen. Vanavond zijn er nog stemmingen over de commissarissen waarover er nog onzekerheid bestaat. “Het bereikte compromis vermijdt dat de Unie in een politieke crisis terecht komt,” zegt Van Brempt. Het parlement kan immers op het einde van de rit niet voor of tegen individuele commissarissen stemmen,” zegt Van Brempt, “maar moet het hele team goedkeuren of verwerpen.” Dat moet in principe op 22 oktober gebeuren, zodat het team van Juncker op 1 november aan de slag kan gaan.

meer informatie: Kathleen van Brempt +32 477 66 69 09

Country: 
Belgium